Mal Burhan Erdem Pêþiyê Konferans û piþt re jî Saziya Neteweyî ya Rojnamevaniyê

Pêþiyê Konferans û piþt re jî Saziya Neteweyî ya Rojnamevaniyê

 
Rojnamegeriya kurdî îro dikeve 110 saliya xwe. Belê beriya 110 salan li Qahîreyê yekemîn rojnameya bi kurdî dest bi weþana xwe kir. Piþtî 110 salan rojnamegeriya kurd gelek pêþ de çû. Li hemû parçeyên Kurdistanê û bi taybetî jî li Bakur û Baþûr gelek çeper bi dest xistin. Di warê hejmarê de pêþkeftineke mezin di warê TV, rojname û înternetê de heye. Gelek weþanên bi kurdî hene û her roj yeke din lê zêde dibe.

Lê mixabin hê jî pirsgirêkên xwe yên çawaniyê bi tevahî çareser nekirine. Ango kêmasî û qelsiyên rojnamegeriya kurdî didomin.

Ji ber ku gelê kurd rastî jenosîd û qirkirinan tê û ew polîtîka berdewam in. Serdest van polîtîkayên xwe zêdetir li ser çapemeniyê dimeþînin. Ji ber vê yekê jî rojnamegeriya kurd yek ji çeperên parastinê ye li hemberî van polîtîkayan.

Her wiha rojnamegeriya kurdî jî pêþveçûneke berbiçav û girîng pêk anî. Êdî kurd jî bi zimanê xwe rojnameyên rojane, heftane û weþanên mehane dixwînin. Lê di warê ziman, formasyona rojnamegeriyê û kaliban de gelek pirsgirêk û aloziyên rojnamegeriya kurdî hene. Cudabûna alfabeya erebî û latînî wekî astengiyeke giran a di navbera gihiþtina hev a weþanên kurdî her didome.

Dîsa rojnamegeriya kurdî li hemû parçeyan di bin zext û zordariya serdestan de ye. Li Tirkiye, Sûriye û Îranê polîtîkayên dewletên serdest nefesê li weþanê kurd û kurdî dibirin û nahêlin ku ew serê xwe rakin.

Li baþûrê Kurdistanê jî zîhniyeta paþvemayî ya civakê û desthilatdarî jî bandorê dike ku rojnamevan bi rehetî û azad karê xwe nekin. Ango rojnamegeriya kurd li Herêma Kurdistanê jî bi zordariyên zihniyet û desthilatdariyê re rû bi rû ye.

Wekî mînak; Ne gelek berê, beriya 3 rojan li bajarê Hewlêra Rojnamevan Bêgerd Qelatî di mala xwe de ji aliyê hevserê xwe yê berê Mehemed Mustafa Heme Emîn ve bi kêran hate kuþtin. Bêgerd Qelatî, rojnameger bû. Her wiha jin bû û Endama Koma Parastina Mafên Jinan bû. Ev rojnameger ji ber têgihiþtina þaþ a ‘namûsê’ bi dehan caran rastî êrîþa mêrê xwe hatiye, lê ew nehatiye parastin.

Rojnamegeriya kurdî li bakurê Kurdistan û Tirkiyeyê ji hemû parçeyên din zehmettir e. Li aliyekê zordestî û zextên dewletê yên li ser weþanan û li aliyê din jî tesîra asîmlasyonê ya li ser zimanê kurdî. Ango zimanê kurdî bi destê dewletê parçe parçe bûye. Di nava salekê de ji 40’ê zêdetir rojname û kovarên kurdan hatin girtin û qedexekirin. Bi qasî 30 rojnameger di girtîgehê de ne. Ev reqem mirov ditirsînin.

Dîsa li hemberî rojnameya me Azadiya Welat polîtîkayên durû yên hikûmetê didomin. Li aliyekê rayedarên dewletê behsa serbestiya zimanê kurdî dikin û wekî mînak rojnameya me nîþan didin û li aliyê din jî Xwedî û Midûrê Nivîsan ê rojnameya me Vedat Kurþun davêjin girtîgehê. Bi sedan hejmarên me berhev dikin, belavkar û xebatkarên me lêdanê dixwin. Lê ligel hemû çewisandinan em kêfxweþ in ku li ser axa xwe ango li Amedê weþana xwe dikin. Lê cihê xemgîniyê ye ku hê jî TV, rojname û kovarên kurdî neçar in ku li sirguniyê ango li xerîbiyê weþana xwe bikin.

Hêjayî gotinê ye ku hê jî SAZIYEKE NETEWEYÎ YA ROJNAMEVANÊN KURD nehatiye avakirin û ew wekî hewcedariyeke lezgîn li benda avakirinê ye. Beriya wê pêwistiyeke mezin jî ew e ku KONFERANSA ROJNAMEVANIYÊ YA KURDISTANÊ pêk bê. Piþtî ku biryar di vê konferansê de hate dayîn, mimkûn e ku saziyeke neteweyî bê avakirin. Heke saziyeke bi vî rengî neyê avakirin, ev sazî pirs û pirsgirêkên rojnamegeriya bi kurdî çareser neke dê aloziyên formasyonê heta demeke dirêj bidomin. Divê saziyeke wisa bê avakirin ku li ser aliyên kêm û qels, aliyên nelihevkirî yên rojnamegeriya kurdî lêkolînê bike, hin pîvan û qayîdeyan dane. Ji ziman bigere heta exlaqê rojnamegeriyê divê ev sazî esas bê girtin. Ango her rojnamegerekî kurd endama/ê xwezayî yê vê saziyê be. Biryarên vê saziyê divê ji bo hemû weþanên çapemeniyê û rojnamegeran derbas bibin û ew xwedî wê erkê be ku þaþtî û xeletiyan biþopîne.

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;