Mal Mal Nûçe Kurdistan de rayna koçberey eyseno

Kurdistan de rayna koçberey eyseno

 
AMED / ANF - Mêrdîn, Êlih (Batman), Riha (Ûrfa), Sert, Semsûr (Adiyaman), Amed û Þirnaxî de no 50 serrî bi peynî de wiþkeserrî (kûraklik) ya herî gird yeno cuyayiþî. Citkar û kesanê weykerdiþê heywanan kenê perîþan bî. No mesele bîyo meseleya civakî. Semedê wiþkserreyî þehran ra koçberey dest pey kerdo.

Semedê tayn varayiþê varayiþan ra, þehranê kurdan de çandineya ze cew û mercû zaf cayan de wiþ bi. Xile zî seyîra 90 bi ze kirfît, qama ci herî zêd 10 cm bi û wiþk bi. Citkarî rojanê zaf zehmet oncenê. Bi citkaran ra kesanê ke heywan zî wey kenê zaf tengasey oncenê. Citkarî vanê hina þêro ma heme axa xo terk kenê û verê xo ze tikey kesanê ke þîyê danê þehranê girdan þinê.

Semedê varayiþî hima kî nêvara ra, ma þikyenê vajê ke vinîkerdiþê citkaran ê çandiney de seyîra 100 bi. Citkarî nêþenê pereyê gubre û mazota ke deyn kerdê bidê. Neyra qabê debara xo û deynê xo ra tikey kesî rayîra þehranê dûrî girewtê, tikey kesî zî bêçaretey ra vanê ma zî þinê. Heywananê xo semedê ke çêre û mêrgî çînê ra bi erzaney danê û þinê þehranê girdan.

Citkarey û sewalkarî merd

Citkaran waþt ke sazîyanê citkarey û odeyanê sanayî û rayîraberdoxanê bînan mintiqa wiþkserrey vîyarya de wa ze herêma afêtî eþkera bikê.

Eger çîyê hinî nêbo bi þîyiþê þehranê girdî de ma se kenê nêza. Dest û linganê ma girêdaye yê. Bê koçbereyî rayîrê ke marê bimano nêmendo.

Mintiqa Rihayî ra Pirsûs (Sûrûç) de keyanê Yogurçîyan, Þerwanê Girdî û Dewanê Kareyî ney gamî ra veng bîyê û þîyê þehranê girdan. Riha çandiney de seyî ra 100 zirar kerd. 2.5 mîlyon donim erdî xile amebi romitene.

2 mîlyon donimî de zî cew amebi romitene feqet bîçerî nêþenê biçînê çimkî qama ci û serey ci çîno ke biçîno. Mercû de zî seyî ra 80 amayiþ kewto. Çandineya biawin de zî 500 hezar donimî ra zêwî nîyame girewtene.

Feqîrey û xizaney ra þar bêzar o

Serekê Odeya Zîraata Mêrdînî Malîk Ozkan vat, “par nê erdan ra donimî ra 600 kîlo zêwî ame vedarnayiþî. Emser no hûmar kewto 200 kîloyî. Ze citkarey heywan weykerdene zî rewþê ci bi çandineyî ra giredayeyo. Yagir nêvara vaþ kuwe nêbê. Çandiney zî çîno alif û simer zî çîno, yanê heywanî veyþanîyê. Þarê etya heywananê xo bi erzaney roþeno û etyara koç kenê. No gam rayna weþ o. Di aþmê de koçbereya zaf zêd ma pawenê. Çimkî citkar û warê heywanan deyî binde xeniqyayê. Ney ra rewþê xizanêyî resayo asta herî berz.”

Rewþ zaf xedaro

Serekê Borsaya Bezîrganeya Semsûrî Mahmût Firatî ard ziwan ke, “yew mîtro qare de ma zewîyê ke ma biçînê çîno. Hemeyinî wiþ bî. Qabê citkare qabê 500 donimî biromo nêzdî 222 hezar YTL þino. No pêro deyn maneno. Rewþê citkaran zaf xedaro.”

Koçbereyê girdî destpeykenê

Serekê Yewiyeya Odeyanê Zîraata Tirkîya yî (TZOB) Þemsî Bayraktar ard ziwan ke herêmî de hima kî ma vajê zewî nêmendo. No zî dano eysayenê ke nezdî de þaranê etya yî verê xo danê þehranê girdî û koçbereya gird ma hemeyina paweno.”

Kiþta bînî ra zî DTP’î qabê wiþkserreyî cigêryayiþê persî da meclîsî. Wekîlê DTP’î yê Amedî Akin Bîrdal vat, “eger çareseryê ney halê citkaran û warê heywanan ra meyro vînayiþî, þarê heremî tenê nê, Tirkîya pêro ney ra zirar vîneno. Qa heme kes ney hinî bizano û gorey ney xo ta bidê.”

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;