Mal Mem Mîrxan Pirsgirêka Kurd an Pirsgirêka Kurdistanê?

Pirsgirêka Kurd an Pirsgirêka Kurdistanê?

 
Di dinê de di binavkirina pirsgirêkên miletan de cografya esas hatiye girtin. Li ku dera dinyayê dinihêrin binihêrin ev wisa ye. Bi çend mînakan mijar dê baþtir bê fêm kirin. Herî nêzî me Pirsgirêka Kibrisê, Pirsgirêka Kosovayê, Pirsgirêka Qarabaxê, Pirsgirêka Filistînê, Pirsgirêka Îrlandayê, Pirgirêka Korsîkayê, Pirsgirêka Welatê Baskê, Pirsgirêka Çeçenistanê, Pirsgirêka Abhazyayê, Pirsgirêka Keþmîrê, Pirsgirêka Darfûrê, mirov vê listeyê dikare gelekî din jî dirêj bike. Lê encam naguhere. Pirsgirêkên miletan ne bi navê nijadê, bi navê erdnîgariyê têne binavkirin. Bi gotineke din, ji bo Pisrgirêka Kosovayê, nayê gotin pirsgirêka Arnawitan, ji bo Qerebaxê nayê gotin pirsgirêka Ermeniyan.

Navê Kurdistanê yekem car di belgeyên selçûkiyan de derbas dibe. Sultan Sancarê selçûkî 900 sal berê di belgeyên fermî de ev nav bi kar aniye. Bi îxtimaleke mezin bi devkî berî vê yekê jî navê Kurdistanê hatiye bikaranîn.

Dema me li ser têgeha “Pirsgirêka Kurd” lêkolîn kir yekser mirov tê dernaxe çi wext ev têgeh hatiye bikaranîn. Di dema serhildana Þêx Saîd de di nav pênc pêþengên Kurd de Parêzer Hacî Ahta berî ku bê daleqandin dibêje: “ bijî Mefkûreya (îdeal) Kurd, bijî Kurdistan!” Belkî mirov dikare “ dirûþmeya bijî Mefkûreya Kurd” wek destpêk qebûl bike.

Di salên þêstî de navê Pirsgirêka Kurd; Þark Sorunu (Pirsgirêka Þerqê) ye, piþt re wek Dogu Sorunu (Pisrgirêka Rojhilat) hatiye bi nav kirin. Di salên þêstî de piraniya siyasetmedarên Kurd ji bo îdeala Tirkiyeke sosyalîst têdikoþin. Ji ber wê jî azadiya kurdan di þoreþa sosyalîst de tê dîtin. Lê em hîndibin ku di wê demê de jî kurdan bi xwe navek li pisrgirêka xwe nekiriye. Ku li Tirkiyê þoreþ pêk hat wê gelê Kurd jî bigihîje mafên xwe.

Navê Pirsgirêka Kurd piþtî salên heþtêyî bi giþtî tê bikaranîn. Di van salan de partiya CHP'ê bi navê “ Kurd Sorunu” (pirsgirêka Kurd) raporekê dide amadekirin. Piþt re TUSIAD û gelek saziyên din bi heman navî bi dehan raporên dîtir amade dikin. Di salên nodî de piþtî pêþketina hereketa azadîxwaz a gelê kurd Demirel jî neçar dimîne û dibêje “ ez realîteya Kurdan nas dikim”.

Niha Pirsgirêka Kurd li hemû qadên dunê, bi hemû zimanan weke ku kurd û siyasetmedarên kurd bi nav dikin tê bikaranîn. Di inglîzi de Kurdish Question, di soranî de “miþkuley kurd an kêþey kurd” di erebi de her wiha Meseleya Kurd e. Tevî ku berî salên nodî îdealek Kurdistana Serbixwe jî heye, di wê demê de jî ev têgeh weke “pirsgirêka Kurd” tê bikaranîn.

Em werin ser teza xwe. Dema wek “Pirsgirêka Kurd” tê gotin, weke ku pirsgirêk gelê kurd bixwe be tê fêm kirin. Di rastiyê de ne wisa ye. Divê ji bo vê pirsgirêke weke me li jor da fêmkirin PIRSGIRÊKA KURDISTANÊ bê gotin. Ji ber ku di nav pirsgirêka Kurdistanê de gelek beþ hene. Pirsgirêka Gelan ( Asûrî, wek Keldanî), pirsgirêka olan ( elewî, êzidî, sûnî, îsewî), pirsgirêka beþan (baþûr, bakur, rojhilat, rojava, kurdên Ermenistanê, kurdên Rusyayê, Lubnanê, yên Îsraîlê) dîsa pirsgirêka serxetê, binxetê; pirsgirêka têkiliyên nava partî- hîzbên kurd û gelek tiþtên din heye.

Lê dema em dibêjin “ Pirsgirêka Kurd” têgehek gelek teng derdikeve pêþberî me. Tenê Kurd tê de hene. Ji vir û ha divê hemû nivîskar, siyasetmedar û dîrokzanên me vê teza me jî bigirin li ber çavan bigirin.

Ev navnîþana maîlê ji bo botên spaman hatiye parastin, ji bo hûn bibînin divê Javascripta we vekirî be

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;