PKK têk naçe

Pisporê bi nav û deng ê artêþ û parastinê Pavel Felgenhauer got:

PKK’ê xwe bi cîhanê da qebûlkirin

RAHMÎ YAGMUR

Pavel Felgenhauer di cîhanê de wekî pisporê herî xurt ê leþkerî û parastinê tê qebûlkirin. Pavel da zanîn ku Tirkiye di êrîþa dersînor a bejayî ya li dijî PKK’ê de bi ser neket û ji vir û þûn ve dê Rojava û DYA ji bo çareseriya pirsgirêka kurd riyên siyasî tercîh bikin û zextên xwe yên li ser Tirkiyeyê zêdetir bikin. Felgenhauer destnîþan kir ku PKK’ê bi têkoþîna xwe pirsgirêka kurd kir mijara herî girîng a cîhanê. Felgengauer bal kiþan ser hêza PKK’ê jî. Li gorî Felgengauer diyar dike, ji ber ku piþtgiriya gel a ji bo PKK’ê li parçeyên Kurdistanê her ku diçe zêde dibe êdî PKK têk naçe. Felgengauer aþkera dike ku ev ji aliyê mutefîkên Tirkiyeyê ve êdî bi dengekî bilind tê ziman. Felgengauer li ser girîngiya Tirkiye û kurdan jî çend xalên esasî tîne ziman. Li gorî Felgengauer heke aloziya di navbera Îran û Amerîkayê de bidome dê li Rojhilata Navîn kurd wekî hêzeke krîtîk û stratajîk derkevin pêþ.

Her weha der barê polîtîkayên Amerîkayê yên der barê pergala Mertalê fuzeyan de jî hin xalên nû yên balkêþ anî ziman. Felgenhaure got ku Rûsya bi hêza xwe dizane û ji ber vê jî naxwaze polîtîkayên ku dibin sedemên aloziyê bidomîne. Felgenhauer li ser geþedanên dawî ku piþtî erîþa dersînor derketin holê pirsên ANF’ê yên li ser van mijaran bersivandin.

- Nîqaþên li ser êrîþa dersinor a artêþa tirk didomin gelo hûn dikarin nêrîna xwe ya ji bo vê mijarê bi me re parve bikin?

Sedemên esasî yên mudaxeleya dersînor a Tirkiyeyê pirsgirêkên navxweyî ne. Koma Îslamî AKP ji bo ku pirsgirêka turban û ên ‘misilmaniyê’ bi muxalefeta leþkerî bi sînor bike biryara operasyona dersînor girt û xist meriyetê. Sedêma mudaxeleyê nijadperestî ye. Lê hem ji ber þert û mercên demê û hem jî ji ber encamên operasyonên din ên dersînor ku artêþa tirk bi dest xistibûn li ber çavan bên girtin dê bêwatebûna vê operasyonê derkeve holê.

- Çima DYA’yê berê destûr da û paþê jî xewst ku artêþa tirk vekiþe?

DYA palîtîkaya hevseng dimeþîne

Wekî ku hat dîtîn bi vê mudaxeleyê tu tiþtî bi dest nexistin. Ne li dijî PKK’ê û ne jî li dijî Hikûmeta Herêmê ya Kurdistanê bi ser ketin. Amerîka ji hêlekê ve destek da êrîþa bijayî û ji helekê ve jî xwest ku dostên xwe yên li Iraqê nexeyîdîne. Yanî ji Tirkiyeyê xwest ku bêyî ku aloziyên mezin derkevin mudaxeleyê bi dawî bike. Tirkiye bi dehan sal in ku mutefîkeke girîng e ji bo Amerîkayê lê kurd ne tiþtek bûn. Lê belê di vê pêvajoya dawî de girîngiya kurdan ji ber pêwîstiyên nû zêde bû. Kurd niha li Rojhilata Navîn xwedî pozîsyoneke esasî ne. Hevkariya Amerîka û Tirkiyeyê a ji bo mudaxeleya dersînor nayê vê wateyê ku ev girîngî ji holê rabûye. Ji ber vê Amerîka polîtîkaya hevsengiyê dimeþîne. Di destpêkê de destûr da û paþê jî bandor lê kir. Ev ji vê polîtîkayê diqewimin.

- Îdia hene ku Amerîkayê vê destekê ji bo ku Tirkiye leþkerên xwe yên li Afganistanê takviye bike daye Tirkiyeyê. Gelo ev ras e?

Divê Tirkiye leþkeran biþîne Afganistanê

Ez nafikirim ku Tirkiye wekî Komara Çek û Polonyayê bihêle ku Mertalên Fuzeyan li Tirkiyeyê jî bê bicihkirin. Amerîka dixwaze li Rojhilata Navîn nevendek ava bike ku frekansên rodyoyan xira bike. Dê vê jî li Gurcestanê bi cih bike. Ligel vê jî Amerîka dixwaze ku Tirkiye leþker biþîne Afganistanê. Pêwîstî bi vê heye. Tê xwestin ku endamên dinê ên NATO’yê piþtgiriya xwe zêde bikin. Lê ev daxwaz ne daxwazeke ku li pêþiya her tiþtî tê dîtin. Li gorî min girîngiya Tirkiyeyê ne wekî berê ye. Dema Þerê Sar bihurî. Pozîsyona wê ya li Rojhilata Navîn guherî. Lê her ku diçe girîngiya kurdan zêde dibe. Vê mudaxeleyê jî vê rastiyê ji holê ranekiriye. Di demên dawî de di dîplomasiya piþtdîwaran de bi awayê veþartî zexteke mezin li Tirkiyeyê tê kirin. Tê xwestin ku li gorî mafên kurdan ên nasnameya çandî û nasnameya siyasî hin hewldanên þênber pêk bên da ku kurd azatir karibin beþdarê jiyanê bibin.

- Hûn encama aperasyonê çawa dibînin?

Vekiþandinên wisa li gorî þîroveyên þer têkçûn in. Ka, çûn û hatin, çi guherî. Li hemberî kurdan çi bi dest xist. Di vê zivistanê de dixwest li çiyayên Kurdistanê çi bi dest bixe. Ji xwe Rojava dît ku dê têkçûn girantir bibe ji ber vê jî dengê xwe zêdetir bilind kirin da ku Tirkiye vekiþe. Bi awayê leþkerî jî û bi awayê siyasî jî operasyoneke bêwate ye.

- Heke artêþa tirk û PKK’ê bidin ber hev encamê çewa dibînin?

Artêþa tirk xwedî hêzeke mezin a hejmarî ye. Lê li gorî artêþa Amerîka, Îngilistan û Îsraîlê hêzeke pir lewaz e. Artêþa tirk nikarê li dijî gerîlayên kurd bi ser bikeve. Sedema wê jî piþtgiriya gelê kurd a ji bo gerîlaye. Ji her parçeyên Kurdistanê piþtgirî xurt e. Mutefîkên Tirkiyeyê bi xwe vê tînîn ziman. Ji hêla din ve jî daxwazên Tirkiyeyê yên ji bo Rojava û beþdariya YE’ê didomin. Ka dê çewan ev her du mijar li gel hev bên berdewamkirin. Ne tenê pirsgirêka kurd, jenosîda ermenan, pirsirêka Kibrîsê jî divê li gorî daxwaza Ewropayê çareser bike. Heke ev nebin divê di navbera Rojhilat û Rojava de tercîhekê bike. Tirkiye li gorî çanda xwe pirtir nêzî Rojava ye. Di nav gel de ev helwest xurt e. Ji ber vê, divê van pirsgirêkan li gorî Ewropayê çareser bike.

- Di navneteweyî de dewlet PKK’ê bi tenê dihêle. Eleqeya vê bi PKK’ê heye an jî ev ji xwezahiya pirsgirêka kurd diqewime?

PKK’ê pirsgirêka kurd xist rojeva cîhanê

Ez wisa nabînim. Li gorî min piþtî vê operasyonê Amerîkayê wekî hêzên kurd ên dinê bi PKK’ê re jî têkilî danî. Divê ev bê qebûlkirin ku PKK’ê pirsgirêka kurd xist rojeva Rojava û Cîhanê. Yanî PKK’ê pirsgêrêka kurd danî pêþberî cîhanê. Ev jî têra xwe girîngiya PKK’ê aþkera dike. Piþtî êrîþa dersînor a Tirkiyeyê pirsgirêka kurd derkete rêza yekemîn a rojeva cîhanê. Li ser vê ji bo çareseriya vê pirsgirêkê dê zextên Amerîka û Rojava yên li ser Tirkiyeyê zêdetir bibin. Nêrîna Rajava a ji bo pirsgirêka kurd jî guherî. Piþtî vê opesyonê nêrînên Rojava yên der barê ‘bila kurd çarenûsa xwe diyar bikin’ derketin pêþ.

-Gelo dê siyaseta tirk a þer ku li dijî kurdan dimeþîne ji vir û þûn ve çawa be û nêzîkatiya wê ya ji bo hewildanên pirsgirêka kurd dê hebe?

Tirkiye bi zextan re rû bi rû ye û mecbûr e ku vê çareser bike. Tirkiye jî dizane ku êdî nikare wekî berê nêzîk bibe. Mînaka operasyonê heye ku tiþtek çareser nekir. Berovajî wê, mijarê aloztir kir. Ev li gorî raya giþtî ya Rojava jî wisa ye. Nêrînên ji bo Tirkiyeyê guherîn. Di nav artêþa tirk de hin dostên min hene. Ez ligel wan jî vê mijarê nîqaþ dikim. Di nav wan de jî tê qebûlkirin ku bi rêbazên leþkerî nayê çareserkirin. Ji bilî diyalogê riyeke din ji bo çareserkirina vê pirsgirêkê tune.

- Tê gotin ku êrîþa Amerîkayê ya ji bo Îranê hat rawestandin, gelo hûn çi dibêjin?

Îran ji DYA’yê ditirse

Bê guman piþtî ku Amerîkayê Iraq dagir kir û giraniya xwe ya li ser Rojhilata Navîn zêde kir Îran jî tirsiya. Ji ber vê Îranê hilberîna çeka nukleerî rawestand. Ev pirsgirêk hê di rojevê de ye û ji bo cîhanê rîskeke mezin e. Heke bê gotin ‘dê mudaxele nebe’ ev ne rast e. Heke desthiladariya Îranê neguhere, ev deshilatiya tûj bidome di nava wan de dê rikberiyeke bêhempa derkeve holê û kurd di vê navberê de dê wekî kozeke stratejîk derkeve pêþ.

16-03-2008 09:37 Editor Published in Hevpevîn, Hevpevîn

This entry was posted on 16-03-2008 09:37. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. This article was favoured 24 time. You can leave a comment. Last update on 16-03-2008 09:37
Views: 512    

Users' Comments (0)

Average user rating    (0 vote)

No comment posted