Mal Mal Hevpeyvîn Awaza dilê kurdan: Awazên Çiya

Awaza dilê kurdan: Awazên Çiya

 
DÊRSIM OREMAR

Muzîka Gerîla

Li her dera dinê ku îrade û evîn bi hev re bibin heval, jiyan jî bi rengê xwe yê rastîn derdixe ber ronahiyê. Li serê çiyayên Kurdistanê evîneke mezin li pey guherandina pergalên desthiladar li Rojhilata Navîn di hemû waran de têdikoþin.

Ji wan re þev û roj wekî hev in. Di qadên siyasî, civakî û hunerî de dixwazin jiyanê ber bi baþiyê ve bibin. Me xwest ku bi vê hevpeyvînê re vê rastiyê ji we xwendevanên hêja re bidin selimandin. Komeke hunerî li serê çiyayên Kurdistanê, keç û xurt tev bi hev re dixebitin û dengê awazên wan ji sînorên welatê me jî derketiye. Strana Koma Awazên Çiya ya ‘Oremar’ di nav gelê kurd de gelek hat hezkirin û di qadên Newrozê de dema stran lê diket gel bi wê stranevê dicoþiya.

- Koma we di kîjan salê de hat damezirandin, armanc ji damezirandina komeke wiha çi bû?

Cara yekemîn di sala 2000'î de me bi temamî dest pê kir, wê demê dibistana çand û hunerê a bi navê Dibistana Þehîd Sefkan hat avakirin. Di nav de beþên: þano, muzîk, govend û bi giþtî xebatên çandî cih digirtin. Hejmara endamên dibistanê wê demê 80 bû, bi hejmareke ew qas mezin dibistan hat avakirin. Di nava wê dibistanê de gelek kesên ku niha þehîd bûne jî hene, yek ji wan kesan þanogerê me yê mezin hevalê Hêvî hebû, hevalê Yekta hebû, hevalê Rêzan, her wiha ji beþa muzîkê heval Egîd hebû, hevala Delîla ku di wan demên dawî de þehîd bû û hevalên din jî yên ku niha li herêmên din ên xebatê ne di xebatên çandî de cih digirin.

- Çima dibistaneke wiha hat avakirin?

Sedema sereke ya ku pêwîst hat dîtin ew dibistan bê avakirin, wekî tê zanîn em li serê wan çiyayan têkoþînekê didin meþandin, jiyana vir pir cuda ye û gelek aliyên wê hene. Yanî em zêdetir di nava þer de ne, lê me xwest ku aliyê statîk ango xweþikbûna vê jiyanê jî bê dîtin. Xweþikbûna vê jiyanê bi þêwazên din jî heye, ne tenê em bêjin aliyê leþkerî, aliyên din yên vê jiyanê jî hene. Dibistan li ser bingeha nasandina vê jiyanê ji bo xelkên derve di þert û mercên dijwar de hat avakirin.

- Hûn di nava koma xwe de çend kes in, navên we çi ne?

Koma me bi giþtî ji van hevalan pêk tê; Zozan Gabar, Têkoþîn Spêrtî, Baran Dilbihar, Ozlem Mahsum, Zafer Yilmaz, Þevger Dilxwaz, Sercan, Ava Reþ, Ferzê û Delîl ku niha li herêmeke din xebata xwe dimeþîne.

- Çima we navê Awazên Çiya li koma xwe kir?

Em fikirîn ku çawa dikarin tiþtên li vir tên jiyîn an jî çêdibin nîþan bidin? Wekî tê zanîn em li çiyan in, navê me kesên ku li çiyan jiyan dikin, em gerîla ne û li çiyan dijîn. Awazên Çiya dikare baþtirîn bersiv be ji bo nasnavê jiyana me. Bi gotineke din awazên ku li cihê jiyana me dertên, tên xuliqandin û derdikevin, ji bo vê jî me navekî wiha bi nêrîna hemû endamên komê li xwe kir.

- Bi giþtî heta niha li ser navê ''Dibistana Þehîd Sefkan'' çi berhemên we yên tomarkirî wekî CD û kaset hene û hatine belav kirin?

Zafer Yilmaz: Heta niha li jêr navê Koma Mizgîn kaseteke me bi navê dengê Zerdeþt, bi awayê deng û reng derketiye, lê zêde nehat belavkirin. Lê piþtre ku me navê koma xwe guhert û kir Awazên Çiya albuma duyemîn bi navê Siya Jînê ku ji 12 stranan pêk dihat jî derxist. Her wiha me 5 stranên bi navên '' Bêrîtan, Oremar, Kato, Pepûle, Ey Serok'', tenê bo radyoya Dengê Mezopotamiyayê þandine. Ji xeynî stranên Bêrîtan û Oremarê derfeteke wiha çênebûye ku em klîb ji bo stranên din bikþînîn.

- Di van demên dawî de koma we bêhtir bi gotina strana “Oremarê” nav û dengê xwe belav kir, çima? Tekst û muzîka wê stranê ya kê ye, her wiha sedema çêkirina wê stranê çi bû?

Baran Dilbihar: Tekst û muzîk wê stranê ya min bi xwe ye, lê bi nêrîn û nîqaþên hemû endamên komê hat çêkirin. Di nava me de jiyana komînal heye. Her wekî hûn jî dizanin di encama çalakiyeke gerîla de ew berhem jî derketiye holê. Yanî berê sedem çalakî bû, li ser wî esasî jî ew berhem hat afirandin. Pêwîst dihat dîtin, bûyerên ku di nava jiyana gerîla de derbas dibin, bi taybetî jî milê egîdî û gernasî di nav de bibin berhem. Fedakariyên wiha bigihin nava gel. Di serî de çalakî bû û wê çalakiyê bandoreke xwe ya mezin li çapemeniya dinyayê jî kir. Ew aliyek bû ku berhem ew qas nav û dengê xwe belav bike. Dema berhem hatiye çêkirin bi awayekî gelêrî, ku bikaribe xitabî ruhê gel bike him ji aliyê mêlodiya xwe ve him jî aliyê wêjeya xwe ve. Ji bo wê jî ew tespîta ku hatibû kirin îro ji me re baþ dide xuyakirin ku tespîteke rast bû. Yanî rast gihiþt gel û rast xitab kir, ji bo wê jî ew qas zû belav bû û bi awayekî berfireh jî hat pêþwazîkirin. Tiþtê din ku gelek balkêþ e ew e ku ew stran ne tenê di nava miletê Kurd de belkî ji aliyê xelkê biyanî ve jî baþ hat pêþwazîkirin.

- Kiþandina klîba Oremarê di þert û mercên çawa de derbas bû?

Þevger Dilxwaz: Wekî tê zanîn þert û mercên ku gerîla tê de dijîn zor û zehmetiyên wê jî hene. Wê demê nîþan dida ku wê êriþên dijmin li ser me çêbin, ji bo wê me amadekariya xwe dikir. Di wan rojan de çalakiya Oremarê çêbûbû û di encamê de du hevalên me (Þiyar û Zinar) jî þehîd ketibûn. Bi rastî bandoreke pir mezin li me kir û hetanî sibehê xew bi çavên me neket. Me qirar da em stranek li ser qehremanî û çalakiya wan hevalan çêkin. Sibehê me dest bi karê xwe kir lê me nehiþt hevalê Baran kar bike û wî dest bi nivîsandina helbestê kir. Her parçeyek ku dinivîsand ji me re digot. Bi vî awayî di navbera 3-4 rojan de teksta stranê hat nivîsandin. Piþtre em vegeriyan cîhê xwe û me dest bi qeydkirina stranê kir, hîna em di destpêka karê qeydê de bûn ku teyare hatin û dest bi bombaranê kirin. Demek wiha derbas bû teyare çûn û me piþtre stran tomar kir. Di kêlîyên dawî yên karê qeydê de jî careke din teyare hatin û dîsa dest bi bombareneke girantir kirin. Demekê wiha derbas bû û me jî ew yek diþopand. Ji bo ku ji wan êriþan re bibe bersiv roja piþtre em derketin û di nava 2 saetan de me klîb kiþand. Bawer im kêmasî û kurtasiyên wê jî hene çimkî di þert û mercên giran û rast de hat kiþandin; cihê xwe di nava dilê gel de girt.

- Dema mirov bala xwe dide stranên koma we, zêdetir stranên þoreþgeriyê tên gotin, gelo hûn naxwazin di berhemên xwe de cih bidin stranên klasîk an jî gelêrî?

Têkoþîn Spêrtî: Ji xwe beriya hunermendiyê em þoreþger in, em gerîla ne, ji bo dozekê em derketine. ji bo wê jî pêwîst e hunera me li ser þoreþgeriyê bê meþandin, em çanda þoreþgeriyê temsîl dikin û dixwazin bikin malê gel jî. Lê di nava stranên me de stranên klasîk jî hene. Em pir beþan digrin destê xwe, dinirxînin û dibêjin. lê bi giþtî hunera me jî ji wê hunera klasîk bingeha xwe digire. Li ser wê yekê hûrbûneke cuda heye, meþandin jî heye. Lê þert û merc, her wiha derfetên me nahêlin ew yek zêdetir derkevin pêþ. Her wiha em di stranên xwe de cihekî taybet didin gotinên klasîk jî.

- Çi piroje an berhemên nû ji bo paþerojê li ber destê we hene?

Ozlem Mahsum: Wekî tê zanîn hetanî niha tenê klîba stranên Oremar û Bêrîtanê pêþkêþî guhdar û bîneran hatine kirin. Pir berhem li ber destê me hene, ku hîn ji wan hatine qeydkirin jî lê carê klîb jê re nehatine kiþandin. Hîn berhemên din jî hene em dixwazin wekî surprîzekê pêþkêþî gel bikin. Ji xeynî wê jî her hevala/ê di vê komê de çend besteyên xwe hene ku tev di dorê de ne û di demên pêþ de wê bên qeydkirin û klîb jî jê re bên kiþandin.

- Gelek spas ji bo vê derfeta we da min, eger gotineke we ya dawiyê hebe kerem bikin?

Em jî gelek spasiya we dikin ji bo hevpeyvîna we û di xebatên we de serkeftinê dixwazin.

Tiþtên dijîn hûnera wê çêdikin

- Bi dîtina we ferqa di navbera hunera li çiyan û hunera ku li bajaran tê afirandin çi ye?

Têkoþîn Spêrtî: Pirseke gelekî xweþ e. Ji xwe çanda çiyan hindek cudatir e. Eger em vegerin dîroka Kurdan bi xwe jî, dibînîn ku Kurdan berê li çiyayan xwe parastiye û jiyane. Her wiha bi wî rengî çanda xwe jî parastine. Ji bo wê jî hestên çiyan, zimanê çiyan, xweþikbûna çiyan û jiyana li çiyan bi serê xwe dibe hunerek. Ew hunera ku tê afirandin jî dibe zimanê çiyan, ku gelekî taybet e. Dema ba li pelên daran dixe zimanekî derdixîne, lawirek zimanekî derdixîne, dengê avê zimanekî derdixîne, rawestan li ser zinarekî bilind zimanekî derdixîne. Ev hemû dibine yek û zimanê gerîla derdikeve holê. Ji bo wê hest û hunera ku li çiyan tê çêkirin bêguman xwedî naverokeke gelekî dewlementir û ji ya bajaran gelekî bihêztir e jî. Ji ber ku ev huner bi jiyînê re tê afirandin. Tiþtê ku mirov nejî û berhemên wê çêke di hestê xwe de zêde kûr nîn e. Ji bo wê jî ez bawer im wekî Awazên Çiyan, çi berhemên ku em derxin ji ber ku em li çiyan dijîn û em bi xwe jî diafirînin û îfade dikin û herwiha wan bi gel re dikin yek, gelekî cudatir ji yên bajaran çêdibin. Zuhatiyek di berhemên bajaran de tê dîtin. Pir caran bala me kiþandiye dema hunermendên ji derve tên çiyan û piþtre vedigerin û berhemên piþtî vegerê çêdikin, hêstên wê gelek ji yên ku berê çêkirine, cuda û serkeftîtir in.

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;