Mal Mem Mîrxan Di peymanên aþtiyê de jin

Di peymanên aþtiyê de jin

 
Di Rojhilata Navîn de rê û resmek yan berpirsyarek dikete ser milê keç û jinan, ji bo dana þoya wan, ji bo peydakirina aþtiyê di navbera du aliyan de, bi vê yekê bi biyanî re peymana aþtî û dostaniyê di navbera fermanber û maqûlan de dihate encamdan. Ji bo selmandina vê yekê çend mînak hene ku di demên pêwîst de di hatine bikaranîn. Jin weke peyam bexþa aþtiyê, dostaniyê û baweriyê di navbera herêm û welatan de. Yek ji heft ecaîbên cîhanê Gulistana helawîstî ya Babil e tê zanîn. Ev Gulistane afirandineke pir hêja bû, li derdora Qesra Melikê Babil ku cihek biyabane hemû bi dara û bar û gul kulîlk xemilandîbû. Heta niha wiha tê xuyakirin ku ev baxçe ji bo Þajineke Mîdî hatiye çêkirin navê wê Imîtîs bu keça Imparator Kiya Iksar yan Xisro bû. Melîkê Babil Nebuxozneser wekî rêz girtin ev Gulistane ji bo þajina Mîtanî afirand, ji ber ku Balbil biyabane wê hizra welatê xwe yê kesk û bi kanî û robar dar û bar û çiyayên fênik dikir.

Tê zanîn Xisro ev xizmat ji bo hevpeymaniya digel Kildaniyan dijî Aþoriyan çêkir. Bi vê peymanê jî Aþoryan bi ketina Paytexta wan Neynewa desthilat ji dest da, li jêr bandora her du aliyan þajina Mîtanî girêdana peymana zewaca wê digel peymana siyasî û berjewendî bû.

Her wiha li ser dema Daryoþê sêyem ku ji hingê ve Eskenderê Mekedonî welatê Mîdya û Faris dagîr kir. Elilkesender bi riyeke þaristanî rê xweþ kir wekî tevlibûna þaristaniyan, ew bi keça Daryoþ re di ewce navê wê Roþinke wate roja keyfxweþ, ku navê wê bi yonanî kiriye Roksana ev nav ta niha jî li Ewropa tê bikaranîn.

Mînakê Tehû Tims ê Padiþahê Mîtanî daxwaz ji Fîrewinê Mîsrê kir ku keça xwe lê mare bike. Dîsa Ramsîsê duyem Fîrewnê Misrê Keça Padþayê Hîtî ji xwe re anîbû ku bandorek pir baþ li ser peywendiyên her du aliyan hebû. Her wiha Eskenderê Mekdonî piþtî dagîrkirina Iranê girîngiyeke mezin da jin anînê di navbera mêrên Mekedonî û jinên Iranî de. Wî bi xwe jî Statira keça Daryoþê sêyem mare kir .

Dîsa wekî berî niha jî me destnîþan kir ku di nîvbera salên 1480-1490’an p.z dewleta Mîtanî pir pêþda çûbû û firewinê Misrê tirsa êriþî ser wan bike Exon Misê sêyem li hemberî Mîtaniyan kete þer lê piþtî ziyaneke mezin ji her du aliyan gihane peymana aþtiyê û ji bo zêdetir bawerî peyda bibe Amnofîsê sêyem daxwaza keça padiþayê Mîtanî kir Þawþttarî ya navdar bi Nefertîtî. Tê zanîn ev rê û resme bi tenê di Rojhilata Navîn de tê pejirandin.

Ev navnîþana maîlê ji bo botên spaman hatiye parastin, ji bo hûn bibînin divê Javascripta we vekirî be

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;