Mal Azîz Ogur Ez li (Î)Stara xwe digerim

Ez li (Î)Stara xwe digerim

 
‘’Dîrok di roja me de veþartî ye û em di despêka dîrokê de veþartî ne.’’ Pêþiyan gotiye; ‘’ Serî çiqas dimîne, çav ew qas ecêbiyên giran dibîne.’’ Belê xwendekarên hêja bi rastî jî mirov çiqas dikeve nava rupelên dîrokê mirov ewqas ecêvihan dibîne. Dîrokeke serobinkirî, veþartî û berevajî dikeve ber mirov. Pesindayîna zilam û dîroka wan ya pênc-þeþ hezar salan û vir ve. Dibêjin mirov di dîroka zilam de bûye mirov. Gelo dîroka jinê (dayîkê) li ku ma ? Ka xwedavend Nammu, Îstar, Star û dîroka bi hezaran salan? Ka dîroka ‘’Civaka Komekî (komînal) ?‘’ Belê dema behsa dîrokê tê kirin behsa dîroka desthilatdariya zilam tê kirin. Behsa pêþketina mirovahî, mirovbûna mirov, haletwarî û þaristaniyê tê kirin. Ez dixwazim bipirsim; dîroka jinan çima hate veþartin? Gelo rast e mirov bûye mirov? An jî ji mirovahî dûr ketiye? Bi rastî ev pirs hewcehiya wan bi bersivan heye.

Zanyarên ser dîroka mirovahî dixebitin ji aliyekê ve dîrokê dikin e sê beþ. Dema civaka lawirî, dema civaka komekî (komînal) û dema civaka bi desthilatdarî. Dema civaka lawirî û dema civaka komekî di bin bandora jinan de derbas bûye. Ev dem bi milyonan salan tê gotin. Dema civaka desthilatdarî ji dema bandora zilam e. Ev jî pênc- þeþ hezar sal in. Ji dema civaka komekî re ‘’civaka gerdûnî ‘’ jî tê gotin. Ev dem ji dema lawirî heya dema civaka bi desthilat tê îfadekirin. Dema civaka gerdunî ; dema paleolîtîk û neolîtýk digire nava xwe. Ev dem ji civakên klan tê avabûn. Nava klanan de 20-30 mirov cîh digire.

Kilan li dora dayîkê pêk hatî ye. Her kes wek hev e. Yek ji bo her kesî, her kes ji bo yekê ye. Cudahî, desthilatdarî, çînîtî û mijokdarî tune ye. Di klanê de wekhevî û azadî bi aweyekî xwezayî heye. Bi xwezayê re yekbûn hakim e. Tiþtê ji bo jiyanê tê komkirin û nêçîrkirin aher kesî ye. Hezkirin, aþtî, hev duparastin esas e. Dema civaka bi pêþkêþiya dayikê hertiþt wisa li xweþa mirovan diçû dayîk (jin) gihandî bûn asta xwedawendiyê. Afrînera her tiþtî xwedawendê jin bû.

Di bergotiyên (efsaneyên) Sumeriyan de ; Xwedawend Nammu avekê bê serî û bin bû. Hemû kaînat û xweda û xwedawendên Sumeriyan wî çêkirî ne. Ji bo afrandina mirovan wî ferman li kurê xwe xwedayê zanînê kiribû û bi hev re afrandin. Her wisa, Tewrat Tekvîn: 1:2-9 dibêje xweda erd û ezman ji avê çêkir û piþt re her tiþt afirand. Quran Embiya sur. Ayet 30: dibêje “ dema erd û ezman bi hev rabûn me ew ji hev du cuda kir û ji avê hemû giyanewer çêkirin, ma ew vê nizanin?”

Belê xwedawendiya jinê heta dema dewlet-bajarokan didome. Di dema nêcîrvanî û þer de zilam xurt bû û xwe bi rêxistin kir, hêdî hêdî çav berda xwedawendiya jinan. Dema Înana xwedawenda (jin) Sumeriyan, Xweda Enkî (zilam) 104 Me yên wî jê dizê. (me, esasên jiyanê ne) Ev bûyer B.Z. 3000 de hatiye çêbun.

Piþtî vê bûyerê jin hêdî hêdî desthilatdariya xwe winda dike. B.Z. 2000 de destana xwedawend Tîmat, wekê cadiyekê tê nîþandan û di keseyatiya wî de jin tê mehkûmkirin. Êdî rê li ber desthilatdariya zilam vebûye. Hemû bawerî û bîrdozî ji bo xistina jinan her tiþt amade kirin. Jin êdî kole ye û yexsîr e. Her tiþ ji boz ilam û desthilatdariya zilam e. Desthilatdarî ji ji bo zik û binzikê ye.

Bi ketina jinê re azadî, wekhevî, hezkirin, parvekirin, parastin, lehengî, merdînî û hwd hemû nirxên mirovahiyê winda bûn. Bi desthilatdariya zilam re þer, xwînmijî, talan, qirkirina mirovan, koletî, bêdadî, zilm û zordarê tevkujiya lawir û xwezayê û hwd bû jiyana sereke. Pênc hezar sal,sedî 75’ê wê bi þer derbas bûye. Bi milyaran mirov hatine kuþtin. Xweza hatiye herimandîn. Jiyana giyaneweran li ber talûkê ye. Jiyan bûye jehr û xwîn diherike…

Belê mirovahî hê li azadî, aþtî, wekhevî, hezkirin, parastin, parvekirina xwedawendên jin digere. Xdawend Nammu di nava demê de bû Înanna, bû Îstar û

bû Star. Gelê kurd hê, di tengasiyê de dibêje, “Ya Star!” Sîfetên xweda yek jî Star e. Ez jî li (Î)Star a xwe digerim.

Ev navnîþana maîlê ji bo botên spaman hatiye parastin, ji bo hûn bibînin divê Javascripta we vekirî be

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;