Mal Mal Forum Tu dema ev qas zordarī nebū

Tu dema ev qas zordarī nebū

 

Ertûž Berçelan 

Kurd baž dizanin ku pakêtên AKP’ê pûç û beravêtî ne. Kurd tižtekî din jî baž dizanin; ew jî 5 salên ku AKP bûye desthilatdar bûn kabûs ji bo kurdan û rojên baž nedîtin. Ji bilî siyaseta zor, înkar û îmhayê.

Hikûmeta Erdogan ku hêza artêž û çapemeniyê hildaye pižt xwe, žerekî psîkolojîk dimežîne. Her çiqas ev žerê çapemeniyê li hemberî kurdan bi daxwaza Erdogan dest pê kiriye di raya gižtî derneketibe jî çend bûyerên di dema Erdogan de li dijî kurdan hem di warê asîmîlasyonê de hem jî di warê ji holê rakirina fîzîkî de wihan e:

Hikûmeta Erdogan ku di sala 2003'yan de dema hate ser kar Zagona Têkožîna bi Terorê re (TMK) guherand di nav civakê de bertekeke erênî guherand. Lê li ser daxwaza artêžê Erdogan di nav demeke kin de ev zagon careke din guhart û ji berê xirabtir kir. Wekî mînak berê dema binçavkirinê ji 4 rojan hatibû 2 rojan lê niha careke din dema binçavkirinê derket 4 rojan û heta ku dozgerî bixwaze vê demê zêdetir dike. Gelek guherîn careke din pažve hatin girtin, bi Zagona Selahiyeta Polîsan jî mafê gulebarandinê da polîsan. Li gorî daneyên Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD), Wexfa Mafên Mirovan a Tirkiyeyê (TÎHV) MAZLUMDER û gelek saziyên din ên mafên mirovan ji dema Hikûmeta Erdogan hate ser kar heta niha;

Ji îžkenceyê re toleransa berfireh

Li bajarên wekî Amed, Žirnex, Colemêrg, Wan, Mêrdîn, Êlih, Sêrt ên herêmê di serî de li Mêrsîn, Edene, Stenbol û Îzmîrê bi gulebarankirina polîsan nêzîkî 30 mirovan jiyana xwe ji dest da. Her wiha di nav 5 salên AKP li ser kar de zêdeyî 50 hezar kesî hate binçavkirin. Ji kesên hatine binçavkirin bi hezaran hatin girtin û mexdûr bûn. Careke din li gorî daneyan ligel gotina Erdogan a wekî, 'Ji îžkenceyê re sifir tolerans' gelek kesên di bin çavan de rastî îžkence û muameleya xirab hatin.

Hiqûq ji bo kurdan pêk nehat

Di warê hiqûqê de bûyera qetilkirina Ugur Kaymaz ê 12 salî û bavê wî Ahmet Kaymaz, bombe avêtina gelek cihan û bombebaran kirina Pirtûka Umutê (Doza Žemzînanê), teqîna Parka Kožuyoluyê bê encam man. Erdogan ku soz da di ser van bûyeran de biçe, pižtî demekê hemû daxwazên Serfermandariya Gižtî gebûl kirin û niha sûbayên li Žemzînanê li ser sûc hatin girtin û hemwelatiyek kužtin, ji derve li ser wezîfeya xwe ne. Lê Seferî Yilmaz ku rastî bambebarana sûbay Alî Kaya, Ozcan Îldenîz û îtîrafkar Veysel Atež hat niha di bin gefan de ye. Gelek bûyerên mîna van di tariyê de man û ji ber sedemên biçûk bi sedan kurd hatin cezakirin û hêj jî tên ceza kirin. Herî dawî di çend mehên sala 2008'an de ji ji 2 hezarî zêdetir kurd hatin binçavkirin.

Asîmîlasyonê dom kir

Di warê asîmîlasyona li ser kurdan de jî bi sedan bêdadiyan hinek wiha ne:

* Žaredarê Sûrê Abdullah Demîrbaž û endamên meclîsa žaredariyê, ji ber sedema projeya 'žaredartiya bi pirzimanî' ku ji bo xizmetek bažtir bidin gel amade kiribûn, ji peywirê hatin girtin. Darizandina Demîrbaž û endamên meclîsa žaredariyê jî didome.

* Der heqê parlementerê berê yê DEP'ê Mahmut Alinak de, ji ber sedema ku bi mebesta 8'ê Adarê li avahiya partiyê afîžên bi tirkî û kurdî amade kiriye, doz hat vekirin. Bi îdîanameya di 1'ê gulana 2007'an de hat amadekirin, der heqê Alinak de ji ber afîžên bi kurdî yên wekî 'Ji komkujiyên jinan û žer re na' û 'Bijî 8'ê Adarê', ji muxalefeta li hemberî Zagona Partiyên Siyasî, doz hat vekirin.

* Dozgeriya Komarê ya Enqereyê der heqê Hevserokên DTP'ê Turk û Tugluk de bi hinceta ku di 8'ê Adarê Roja Jinan a Cîhanê de belavokên bi kurdî belav kirine û di belavokan de cih dane gotinên têkildarî Rêberê PKK'ê Abdullah Ocalan, doz vekir. Dozgeriyê xwest ku ji muxelefeta li hemberî Zagona Partiyên Siyasî, 2 sal û 6 meh cezayê girtinê li her yek ji wan bê birîn.

* Der heqê 4 kesên ku di pîrozbahiyên Newrozê yên li Mêrsînê de bi kurdî axivîne û 12 endamên Komîteya Amadekar ku destûra axaftinê dane de doz hat vekirin. Endamê Komîteya Amadekar Ahmet Aka, hem ji bo ku bi kurdî axiviye ji muxelefeta li hemberî Zagona Partiyên Siyasî, hem jî ji ber ku mudaxeleyî axaftina bi kurdî nekiriye, tê darizandin.

* Der heqê Žaredarê Bajarê Mezin ê Amedê Osman Baydemîr de, ji ber afîžên pot ên bi kurdî ku li bajêr bi mebesta 4'emîn Rojên Wêjeyê hatine daleqandin û vexwendnameyên bi kurdî ku ji bo kokteylê žandiye, lêpirsîn hatibû destpêkirin. Wezîrê Karên Hundir ê Hikûmeta AKP'ê destûr da û dest bi darizandina Baydemîr hat kirin.

* Serdozgeriya Komarê ya Amedê, der heqê Žaredarê Bajarê Mezin a Amedê Osman Baydemîr û Žaredara Baglarê Yurdusev Ozsokmenler de, ji ber ku bi mebesta kampanyaya paqijiyê bi zaravayên zazakî û kurmancî yên kurdî brožur amade kirine û vana li welatiyan belav kirine, lêpirsîn da destpêkirin. Baydemîr û Ozsokmenler, bi hinceta ku li derveyê Zagona Derheqê Qebûlkirin û Pêkanîna Tîpên Kurd de ya Hejmar 1353 tevgeriyane û peywira xwe xirab bikar anîne, tên darizandin.

* Serdozgeriya Komarê ya Amedê, der heqê Žaredariya Sûrê, Žaredariya Yenîžehîrê û Žaredariya Bajarê Mezin a Amedê de, ji ber ku bi mebesta Hefteya Mafên Mirovan li bajêr afîžên pot dane çêkirin û bîlboard amade kirine, lêpirsîn da destpêkirin.

* Der heqê Žaredarê Sûrê Abdullah Demîrbaž û 3 rêveberan de, ji ber pirtûkên lîstik û karên dest ên bi tirkî û kurdî bi mebesta 5'ê Kewçêrê Roja Mamosteyan a Cîhanê' li mamoste û xwendekaran belav kirine, lêpirsîn hat destpêkirin.

* Wezareta Karên Hundir, li ser daxwaza Dozgeriya Komarê der heqê Žaredarê Wêranžarê Emrullah Cîn de bi hinceta ku bultena bi tirkî û kurdî ya têkildarî xebatên žaredariyê amade kiriye, lêpirsîn da destpêkirin.

* Derheqê DTP'a Bazîdê Dalha Kayade bi hinceta ku di pankarta têkildarî Newroza sala 2006'an û daxwaznameyê de gotinên bi kurdî û tîpa "W" bikar aniye, doz hat vekirin. Cezayê ku li Kaya hat birîn, pižtre bû 200 YTL cezayê pere.

* Der heqê Žaredarê Elkê Faîk Dursun û endamên meclîsa žaredariyê de bi hinceta ku navên bi kurdî li kuçeyên li navçeyê kirine, lêpirsîn hat destpêkirin.

* Bi hinceta ku di kongreya DEHAP'a Bedlîsê ya di 11'ê gulana sala 2003'yan de hat lidarxistin de diružmên bi kurdî hatine berzkirin û stranên bi kurdî hatine gotin, doz hat vekirin. Di encama darizandinê de bi hinceta muxalefeta li hemberî Zagona Partiyên Siyasî, ji bo 7 kesan her yek 6 meh cezayê girtinê hat dayîn.

* Ji ber vexwendnameyên ku di 1'emîn Kongreya Asayî ya Partiya Maf û Azadiyan (Hak-Par) a di 4'ê çileya sala 2004'an de hat lidarxistin de hatine žandin û axaftinên bi kurdî, Serokê berê yê HAK PAR'ê Abdulmelîk Firat jî di nav de 13 kes rastî cezayên girtinê yên di navbera 6 meh û salek de, hatin.

Metîrner Pakêt ažkera kir

Ligel vê tabloyê Erdogan careke din talîmat da Mehmet Metîner û di rojên borî de Metîner li ser navê Hikûmeta Erdogan Pakêtek ažkera kir. Li hemberî vê yekê gelê kurd di çalakiyên xwe yên girseyî de bersiv da û xwedî li kurdî û nirxên kurdan derket.

Dawî

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jźr; A beriya wź		A pižtī wź jor;