Mal Mal Forum Armancên AKP'ê, çand û zargotina kurdî

Armancên AKP'ê, çand û zargotina kurdî

 

ÎBRAHÎM XELÎL EFE

Civaka kurd ku di warê bermayiyên nivîskî gelek kêm e, xwediyê wêjeyeke devkî ya pir dewlemend e. Dîroknasê kurd çaxa der barê dîroka xwe de lêkolînan dikin, di destpêkê de bala xwe didin zargotinê. An jî bala xwe didin, çand û folklora ku bi riya, çîrok, destan, bûyer û serpêhatiyên ku bi hezaran salan pêk hatiye û gihîþtiye roja me ya îroyin.

Belê li Kurdistanê, tevger û armancên partiya AKP'ê yan jî îslama siyasî. Weke ku em hemû dizanin, li welatê me li bajar, navçeyan û li gundan di bin navê saziyên sivîl yên mîna ‘Kîmse Yokmû’ û ‘Denîz Fenerî’ de li gel zexîre mîna goþt, birinc, ava firingiyan, rûn, meqerne û cil berg tên belavkirin. Di vî warî de dibê em ê zikê wan têr bikin û xwe gelê kurd bidin qebûl kirin. Lê dema ku di nav gel de vî karî dimeþînin, bi taybeyî zimanekî olî bikartînin, bes mirov nikare saziyên ku vî karî dimeþînin ji feraseta AKP'ê û tevgerên mîna yên Fethûlah Gulen cuda bibîne û binirxîne.

Ev xebatên hanê bi du awayan tên meþandin û rêvebirin.1-wek me li jorê jî anî ziman, bi belavkirina zexîre, cil û bergan e. 2- Ew jî wek em baþ dizanin di serî de bajarên mîna Amed, Mêrdîn, Wan, Þirnex û li Colemêrgê, xebatên wan bi riya fêrgeh, wanegehên mîna Sûrê û îroyin jî ber bi dibistanan ve diçin. Aniha jî li hemû bajar û navçeyên welêt û hetanî bi taxan, di bin navên sazî û dezgehên olî de xwe bi rêxistin kirine. Gelo di vir de armanc çi ye?Ma gelo gelê kurd ne misilman e ku wê misilmantiyê hînî wan bikin. Ma gelo gelê kurd, aþtî, azadî û bihevrejiyaneke hevpar naxwaze?

Bes mirov dikare bêje, gelê kurd ji hemû gelên Rojhilata Navîn bêhtir girêdayî çanda misilmantiyê ye. A din, gelê kurd ji hemû gelên der û dora xwe bêhtir doz û têkoþîna aþtî, azadî û jiyaneke hevpar bi hev re jiyanê daye û dide. Lê çi.? Bi awayekî vekirî û aþkera diyar e ku armanca AKP'ê û saziyên der û dora wê ev e ku kurdan ji çand, zargotin û folklora wan a bi hezaran salan bi dûr bixe û bihêle. Lê kurdên li gorî feraseta xwe ava bike. Gelek caran tê gotin ku armanca AKP’ê û der û dorên wê ew e ku þaredarî yan deskeftinên ku kurdan bi dest xistine, ji destê kurdan derîne.

Bê gûman rastiya vê yekê heye, bes pratîka ku di nava civaka kurd de dimeþîne dide diyarkirin ku armanca bingehîn ji holê rakirin an jî bidûrxistina çand, zargotin û folklora kurdan e. Li gorî min divê xetereya herî mezin ku ya bê dîtin ev e. Lê di wê baweriyê de me ku bi van tevger, xebat û hewldanan nikarin çanda kurdan ku li Mezopotamyayê çanda herî kevnar e û xwe dispêre xwezayê ji holê rakin an kurdan jê bi dûr bixin. Çanda kurdan ku xwe dispêre xwezayê, çavkaniya wê jî çanda zerdeþtiyê ye. Berî ku ez du mînakan ji çanda kurdan bidim, ez ê xalekê bi xwendevanên hêja re par ve bikim. Di çanda kurdan de cihê tariyê nîn e yan jî tarî ne çêyî û ne mirovayetî ye, lê bi hemû cureyên xwe, xwe dispêre ronahiyê, ronahî jî çêyî, baþî û mirovayetî ye. Lê vegera kurdan û navên kurdî, bi taybetî piþtî têkoþîna azadiyê di salên 1990' an de dest pê kir û pêk hat. Mînak: Roger, Rotînda, Rûbar, Rojhat, Rohat, Çiya, Zozan, Kendal, Agir, Birûsk, Aso, Rojda, Rozerîn, Bêrîvan, Berwar, Ronahî, Zinar û her wekî din.

Di çanda kurdî de hin sondxwarin. Mînak: Bi vê avê, bi vî agirî, bi vê ronahiyê, bi vî asîmanî, bi vê rojê, bi vê hîvê, bi vî þîrî, bi vê çirûskê, bi vî ewrî, bi vî nanî, bi vî genimî û her wekî din. Tiþta ku bû sedem ez vê nivîsê binivîsim, ew jî di serê meha sibatê de, li gundekî Dêrika Çiyayê Mazî em ji bo dawetekê hatibûn vexwendin. Gund di nav çiyê de bû, lê seqemeke ku mirov dikare bêje radeya wê di bin kêmekê de bû. Lê qîz û xort, jin û mêr bi piranî bi cil û bergên xwe yên heremî yan gelerî girtibûn govendê. Di bin wê seqemê de bi gelek cureyên lîstikên mîna di cih de, Bablekan, Þêrizdîn, Delîlo û ling dileystin. Car caran kuliyên berfê jî dihate xwarê, lê bi vî awayî govend heta yanzdehê þevê dom kir, li welatê me hemû govend di nav atmosfereke serhildanî de derbas dibin.

Çand û zargotina kurdan di bin gelek karesat û tofanên mezin re derbas bûye hatiye roja me ya îroyin. Tu feraset, tu pergalê nekariye vê yekê biguherîne, ji holê rake. Dixwazim di dawiya nivîsa xwe de, bi gotineke pêþiyên tirkan bi dawî bikim; “eskî koye yenî adet getîrîlemez.”

Users' Comments (0)

Only registered users can comment an article. Please login or register.

No comment posted

Jêr; A beriya wê		A piþtî wê jor;