Mîlada gelê kurd û Kurdistanê

Bi hezaran kurd ji gelek bajarên cuda ketin rê û meþek ber bi cihê ku Rêber Apo lê hatiye dinê, ango Amarayê ve li dar xistin. Kurdên ku nikaribûn beþdarî vê meþê bibin jî li cihê ku lê dijîn bi çalakiyên ku li dar xistin rojbûna Rêber Apo pîroz kirin.

Kurd, wateyeke cuda didin rojbûna Rêber Apo. Rojbûna Rêber Apo ne weke rojbûneke ji rêzê dibînin.

Kurd rojbûna Rêber Apo weke rojbûna gelê kurd a vejînê dibînin. Ji ber vê yekê ye ku, rojbûna Rêber Apo weke rojbûna xwe dibînin.

Nêzîkatiya kurdan a ji bo rojbûna Rêber Apo ya bi vî awayî, heta dawiyê nêzîkatiyek û helwesteke di cih de ye. Jixwe ne mumkûn e ku kurd ji bilî vê helwest û nêzîkatiyê xwedî helwest û nêzîkatiyeke din bin. Bandor û pêþketinên ku Rêber Apo li ser kurdan pêk anîne her car wateyeke dîrokî îfade kirine. Wisa ku, di dîroka gelê kurd de bûye destpêkek, ango mîladek. Ji ber vê yekê ye ku, heke gelê kurd ji bo dîroka xwe venasîneke weke ‘Berî Rêber Apo’ û ‘Piþtî Rêber Apo’ diyar bike ev yek di cih de ye.

Bi rastî jî dîroka gelê kurd, divê weke ‘Berî Rêber Apo’ û ‘Piþtî Rêber Apo’ bê nirxandin.

Dîroka berî Rêber Apo, rastiya gelekî ku li ber tunebûnê ye îfade dike. Ji bo vê rastiya gel, piþtî serhildana Agiriyê ya ku bi xwîn û komkujiyê hatiye çewisandin îfadeya “gelê mirî”, piþtî serhildana Dersîmê bi destê çanda leþkerî jî îfadeya “gelê ku mehkûmê jiyaneke kedxwar e’ hatiye bikaranîn. Vê rastiyê mohra xwe li dîroka gelê kurd a berî Rêber Apo daye.

Rastiya gelê kurd piþtî Rêber Apo bi tevahî guheriye. Gelê kurd bûye xwedî nasnameyeke ku ji nû ve vejiyaye. Bi vî awayî kurd ji nû ve derketine sahneya dîrokê. Kurdan êdî ji kurdbûna xwe þerm nekirine. Kurdan dest bi weke kurdan axaftinê, weke kurdan fikirînê, weke kurdan jiyanê kirine û hatine merheleke wisa ku êdî li ser navê xwe têkoþiyane. Ev yek ji bo kurdan ji xeynî pêkhatina jinûvezayîneke din tiþtek nîn e.

Kurdan di rojbûna Rêber Apo de, bi vî awayî rojeke ku ji bo wan mîlad e pîroz kirine. Di serî de jinên kurd hemû kurdan di nava vê pîrozbahiyê de cihê xwe girtiye.

Jin jiyan e. Rêber Apo jî ev yek weke ‘Jin û Jiyan’ bi nav kiriye. Dîroka ku piþtî Rêber Apo destpêkirî di serî de jî vejîna jinê û cihgirtina wê ya di sahneya dîrokê de îfade kiriye. Li ser bingeha vê rastiyê jina kurd ji her kesî zêdetir xwedî li têkoþîna xwe derketiye. Ev xwedîderketin, hê zêdetir hêz daye Rêberê xwe.

Ciwan jî xwedî li rêberê xwe derketine. Ciwantî zindîbûna jiyanê ye. Heke ku ciwan nebin mirov nikare behsa jiyanê û zindîbûna wê bike. Ciwanên ku berî Rêber Apo ji nasname û rastiya xwe hatibûn dûrxistin û nêzîkatiyeke weke xulamekê lê hat kirin li gel Rêber Apo gihîþtine nasname û rola xwe ya bingehîn. Ji ber vê yekê ye ku li dijî aliyên mirî, tiþtê ku hucreyên jiyanê yên zindî radike ser piyan ciwan in û ciwanan di vê yekê de rola xwe lîstine. Li ser vê bingehê Tevgera Apocî di destpêka xwe de xwe weke tevgereke ciwanan birêxistin kiriye.

Ji heft salî bigire heta heftê salî, ji gundiyan heta karkeran bigire hemû kedkar û gelê kurd li rêberê xwe yê ku ciwan û jin lê xwedî derketine xwedî derketiye. Bi vî awayî hemû kurd di rojbûna rêberê xwe de derketine qadan.

Pîrozkirina rojbûna rêberê xwe ya gelê kurd êdî bûye kevneþopiyek. Ev kevneþopî her sal dubare dibe û li gorî cewhera wateya vê kevneþopiyê tê pêþwazîkirin. Cewhera vê kevneþopiyê jî, felsefeya têkoþîn û jiyana Rêber Apo ye.

Gelê kurd, bi felesfeya têkoþîn û jiyana Rêber Apo rojbûna wî pîroz dike. Di çarçoveya vê rastiyê de ji xwe re bingeh digire ku jiyanê vejîne û ruh û giyanê bide xwezayê. Bi vê wesîleyê rojbûna Rêber Apo weke ‘cejna çandina daran’ dibîne.

Gelê kurd, rojbûneke din a Rêber Apo pîroz kiriye. Di salvegera dehemîn a girtina Rêber Apo de ev pîrozbahî xwe pêk aniye. Vê rastiyê rojbûna Rêber Apo hê zêdetir watedar kiriye. Gel bi van pîrozbahiyên xwe raxistiye ber çavan ku di kîjan þert û mercan de be, heke di dawiya wê de mirin jî hebe ew dê xwedî li rêberê xwe derkeve.

Ev rastî gelek dijberên Rêber Apo yên ku dijberên kurdan e ditirsîne. Ji ber vê ye ku ev kesên hemû caran ji jiyan û felsefeya têkoþîna Rêber Apo ditirsin li dijî wî di nava êrîþekê de ne. Îro jî wê êriþa xwe bi jehrdayîna wî û bi awayê qesta kuþtina wî nîþan didin.

Rêber Apo, sax û selametiya xwe û jiyana xwe li gorî têkoþîna gel eyar kiriye. Deynin aliyekê ku xwe ji gelê xwe cuda dibîne, xwe bi her tiþtê xwe ji bo gelê xwe feda kiriye. Di þert û mercên herî girîng de jî her kêlik û dema xwe bi têkoþîna xwe ya ji bo gelê xwe diborîne. Ji bo gelê xwe hilm û nefesê digire û dide û li ber xwe dide.

Gelê kurd, rojbûna rêberê xwe yê dilsozê wî bi vî awayî pêþwazî kiriye. Bi vî rengî dema ku gelê kurd rojbûna Rêber Apo pîroz kiriye roja xwe pîroz kiriye. Hemû rojbûnên Rêber Apo destpêkeke nû û ji nû ve nirxandina jiyanê dîtiye. Bi vî awayî wate daye hemû tiþtên ku Rêber Apo di zarokatiya xwe heya niha jiyaye.

Gelê kurd di rojbûna Rêber Apo de pêngaveke nû daye destpêkirin. Ev pêngava ku bi meþa Botanê dest pê kiribû di 15’ê Sibatê de dirûveke nû girtiye, di Newrozê de gihiþtiye asta bilind û di 4’ê Nîsana rojbûna Rêber Apo de veguheriye dilsoziyeke mezin a Rêber Apo.

Gelê kurd rojbûneke nû ya Rêberê xwe bi vê zanebûnê pêþwazî kiriye û pîroz kiriye, ji niha pê de jî dê bi vî awayî pîroz bike. Li ser vê bingehê dê her 4’ê Nîsanê bike destpêkeke nû û xwe di nava têkoþînê de her tim nû bike.

07-04-2008 11:27 Editor Published in Nivîskar, Cemîl Bayik

This entry was posted on 07-04-2008 11:27. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. This article was favoured 12 time. You can leave a comment. Last update on 07-04-2008 11:27
Views: 393    

Users' Comments (0)

Average user rating    (0 vote)

No comment posted